E Shtunë, 10.19.2019, 08:12pm (GMT+1)

Ballina Linqe Stafi Kontakt
 
 
::| Fjala:       [Advance Search]  
 
Gjithë lajmet  
LAJMI I FUNDIT
OPINONE-EDITORIALE
ZVICRA
INTERVISTË-PRESS
SHQIPTARËT
LAJME NDËRKOMBËTARE
POLITIKË
DIASPORA NË ZVICËR DHE BOTË
PERSONAZH
ART KULTURË
DOSSIER
KËNDI I SHKRIMTARIT
HOLLYWOOD
AFORIZMA
GOSSIPE
SPORT
::| Newsletter
Emri juaj:
Emaili juaj:
 
 



 
OPINONE-EDITORIALE
 

RADHA E RËNIES SË RAISËVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


E Shtunë, 03.05.2011, 08:48am (GMT+1)

Të ashtuquajturat "revolucione arabe" kanë ngjallur sa shpresë dhe frikë në opinionin botëror, sidomos në opinionin perëndimor e atë evropian në veçanti. Kanë ngjallur shpresë se demokracia do të vijë edhe në këtë hapësirë, kanë ngjallur frikë se çfarë natyre do të kenë vërtet. Deri edhe në Shqipëri është spekulluar për ndikime apo frymëzime arabe për rrëzimin e qeverisë. Në fakt nuk mund të flitet për ndikime të menjëhershme apo të shpejta të këtyre "revolucioneve" as drejtpërdrejt, as tërthorazi në zhvillimet evropiane, aq më pak në zhvillimet shqiptare. Aq më pak mund të flitet për ndikim zinxhir apo domino të tyre tek ne.

Arabia shtrihet në një hapësirë tejet të gjerë nga Oqeani Atlantik në Gjirin Persik, duke përfshirë gjithë veriun e kontinentit të Afrikës dhe gjithë Gadishullin Arabik në Perëndimin e Largët ose të skajshëm të Azisë. Ajo shpesh për qëllime studimore ndahet edhe në Arabi të brigjeve (të shumë deteve dhe dy oqeaneve), në Arabi të shkretëtirave (Saharaja dhe Shkretëtira Arabike) dhe në Arabi të qendrave të mëdha të populluara kryesisht në rrjedhat e lumenjve (Eufrat, Tiger, Jordan, Nil). Koncepti i gjerë i derisotëm i Arabisë u krijua në Shekullin VII nën Kalifatin Arab, me shtrirje nga Spanja deri në Irak. Kalifati i Madh Arab filloi të shpërbëhet në Shekullin XIII me pushtimin e Bagdadit nga mongolët, duke u ndarë në shumë kalifate arabe anembanë kësaj hapësire. Në Shekullin XVI do të fillonte përfshirja e tyre në Perandorinë Otomane. Ndërsa në Shekullin e XIX, me shthurjen e saj, Arabia do të binte nën sundime të ndryshme evropiane perëndimore. Këtu fillonte edhe periudha e mbretërve të Arabisë. Mes tyre do të ishte edhe dinastia 150 e sa vjeçare shqiptare e Egjiptit. Rënia e kësaj dinastie vinte në vitin 1952, me grusht shteti, kur gjenerali Naguib merrte pushtetin dhe një vit më vonë vetëshpallej president duke larguar familjen mbretërore. Më 1954 ai emëronte kryeministër Naserin, kreun e juntës ushtarake. Dhe ky dy vjet më vonë bëhej edhe president. Më 1970 Naseri vdiste prej një sulmi në zemër, të nxitur, siç thonë kronikat e verdha, nga mjeku i tij personal nëpërmjet masazheve. Ai pasohej nga miku i tij i afërt botues gazete Anvar El Sadat. Ndër masat e para të Sadatit ishte largimi i sovjetikëve dhe dhënia fund e politikës konfliktuale të Egjiptit në rajon. Kjo çon drejt orientimit properëndimor dhe shënohet nga vizita e presidentit Nikson në Kajro, vendosja e plotë e marrëdhënieve diplomatike me SHBA më 1974, vizita e Sadatit në Izrael me ftesën e Beginit më 1977, pakti i paqes me Izraelin më 1979, i cili i jepte fund luftës 30 vjeçare mes dy vendeve dhe vendoste marrëdhëniet diplomatike mes Egjiptit dhe Izraelit. Më 1981 Sadat vritej me atentat dhe ai pasohej prej nënpresidentit të deriatëhershëm Mubarak. Ky do ta eleminonte fare postin e nënpresidentit, për ta rikthyer vetëm para pak ditësh, tridhjetë vjet më vonë.

Ardhja e Mubarakut shënon edhe konsolidimin e pushteteve të raisëve, siç do të quheshin presidentët e Egjipitit, Irakut, Jemenit, Tunizisë e tjerë. Rais është një term me prejardhje nga Shekulli i XVI dhe përdorej kryesisht për kapitenët e anijeve. Më vonë merrte kuptimin e kryekomandantit. Ndërkaq do të vazhdonin pushtetet mbretërore në Marok, Arabinë Saudite, Jordani, Kuvajt, Emiratet e Bashkuara, Katar e tjerë. Egjipti do të ishte ndërkohë partneri kryesor, bashkëbiseduesi kryesor dhe aleati kryesor arab i Izraelit, i Perëndimit dhe sidomos Amerikës. Në rrafshin e brendshëm do të ruante socializmin të tipit arab të frymëzuar prej shtampës së vjetër sovjetike, sistem me përhapje të gjerë në gjithë botën arabe. Egjipti do të luante rol të madh në kuadrin e Lidhjes Arabe, në kuadrin e Konferencës së Organizatës Islamike dhe në kuadrin e Lëvizjes së të Paangazhuarve.

Periudha e konsolidimit të raisëve zgjat nga mesi i viteve Pesëdhjetë deri në fund të viteve Shtatëdhjetë. Dhe përkon me rendin e vjetër botëror, të Luftës së Ftohtë, karakterizuar nga rivalitetet dhe ekuilibret mes dy superfuqive të atëhershme. Dhe me të drejtë zhvillimet atje janë parë si kapitull i dytë pasues i zhvillimeve në Evropën Qendrore e Lindore, përgjithësisht në ish kampin sovjetik, i nisur ky nga fundi i viteve 1990. Rënia e raisëve filloi me rrëzimin e Sadam Huseinit. Ai ishte në krye të të vetmes fuqi ushtarake arabe, së vetmes përhapëse të drojës në Lindjen e Mesme, sidomos ndaj Izraelit. Rënia e tij i dha fund edhe mitit të pushtetit të parrëzueshmërisë së raisëve. Ndërkohë e ekspozoi këtë rajon ndaj drojës së një fuqie tjetër ushtarake, Iranit. Iraku kishte qenë e vetmja pritë e mundshme ndaj tij deri atëherë.

Shumë vite më vonë do të binte raisi i Tunizisë, Ben Ali. Tash bie Mubaraku. Ka që presin një rënie të njëpasnjëshme gati të menjëhershme të krerëve të tjerë nga Algjeria deri në Jemen. Ka që presin edhe rënien e mbretërive të mbetura. Ky proces, si ai i konsolidimit të tyre, do të kërkojë kohë. Ndoshta jo njëzet apo më shumë vite, por gjithsesi do ta kërkojë një kohë.

Ndërsa për të ardhur deri tek demokracia, qoftë edhe tek ajo e tipit arab, do të na duhet pritur edhe më shumë. E vetmja alternativë e kristalizuar në këto vende ndaj pushtetit të raisëve është ajo e frymëzimeve fetare islame. Alternativat e tjera janë të dobëta ose në kristalizim e sipër. Realizimi i ndryshimeve nëpërmjet figurave të importuara nga azilantët arabë në Perëndim apo ndonjë figure si Nobelisti i Paqes ElBaradei i rastit të Egjiptit nuk është shpresëlënëse nisur nga përvojat në Irak apo në Afganistan. Në vitin 1991 në zgjedhjet e vetme pluraliste të Algjerisë do të fitonte alternativa fetare. Fitorja e saj do të shtypej me ushtri. Dhe vendi do të zhytej në luftë civile e kaos.

Rendi i ri botëror ndërkaq ende nuk është i konsoliduar në vetveten e tij. Kriza globale ia kufizon atij edhe më shumë ndikimin dhe imponimin. Shpërfillja do të ishte papërgjegjshmëri. Gjakftohtësia dhe maturia i shoqëruar sipas rasteve me vendosmërinë dhe masat energjike do ta bëjë procesin në këtë pjesë kaq të rëndësishme të botës funksionues. Dhe do të jetë frymëzues pozitiv në Afrikë e në Azi. Ndërkaq ndikimi i tij i drejtpërdrejtë në Ballkan përjashtohet. Ndikim të drejtpërdrejtë në Ballkan ka kriza greke. Ndikim do të kishte një krizë pasuese në Shqipëri. Atë do ta ndjenin pas Shqipërisë edhe Kosova e Maqedonia, pa përjashtuar Malin e Zi e Serbinë, si dhe Bosnjën. Frymëzimet nga "revolucionet arabe" në Ballkan do të ishin fatale për faktorë të papapërgjegjshëm, të cilët iu rrinë demokracive ballkanase në pritë dhe mezi presin t'i mbytin qysh në shpërgëjtë (pelenat, vndelat) e foshnjërisë së tyre.

(Botuar në Bota Sot më 6 shkurt 2011)

 

21 JANARI DHE INTELEKTUALËT LAKEJ

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

KUVENDI I RI: TIPOLOGJI, KAAKTERIZIME, PROGNOZA

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

PËRSHPIRTNI NAZMI LUKAJT, MIKUT DHE KOLEGUT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

21 JANARI NË RADARIN E JASHTËM MEDIATIK

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

NJË VERSION I NËNTËDHJETESHTATËS

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

BAJRAKU NË ÇARSHI OSE POLITIKA NË ANKAND

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

ROJA TË SOVRANITETIT

Zotër shtëpie

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

PDK DHE LDK SHTRATIN ENDE TË NXEHTË

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

ALTERNATIVË MAFIOZE PUSHTETIT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SUDETIÇ, I TRETI I MOSKETIERËVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

KOLLITJET E STALINIT...

...nesër në "tri komunat heroike"

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

MARTY & THAÇI, THE PRECEDENT & SUBSEQUENT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

TË DUAN, PA TË QORTOJNË

(Letër e mbyllur partive)

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

UKË RUGOVA DHE QYTETARIA E DINASTIVE NË DEMOKRACI
Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SIMBOL I LUFTËS SË KOSOVËS ËSHTË SHTËPIA E JASHARAJVE, NUK ËSHTË "SHTËPIA E VERDHË"

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ 

EVROPA NË ANËN E HUMBËSVE TË LUFTËS SË KOSOVËS

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

MINUS NEXHATI, PLUS ALBINI, BARAS ÇKA?

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

POLITIKËN MUND TA NDRYSHOSH VETËM DUKE MARRË PJESË NË POLITIKË

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SHKODËR SHQYPNIA!

PARTITË E KRYEMINISTRAVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

UKA DHE ISAI

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

DOSIADA

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

TIPOLOGJIA E LISTAVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SHKRIRJA E MEDIAVE NË PUSHTETIN POLITIK

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ



MURMURIMË DUKAGJINI (REQUIEM PËR DIN MEHMETIN)

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

ZGJEDHJE TË FAKTIT TË KRYER

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

Sot mbushen plot 17 vjet nga dalja për herë të parë në satelit e Radiotelevizionit Shqiptar

NGASJET E PERSONALIZIMIT TË HISTORISË

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ<

GREQIA DHE SHQIPËRIA, GREKËT DHE SHQIPTARËT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

MJAFTON EMRI IBRAHIM RUGOVA

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

KALVARI I NJË MOCIONI

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

 

PDK DHE LDK SHAHEN... DERI PAS ZGJEDHJEVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

AKSESI I KOSOVËS NË DOSJET E SPIUNËVE TË SAJ

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

NGA NGURIMET NË NGUTJE?

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SINDROMI I THESARIT TË ALI PASHË TEPELENËS SI E KAPI GREQINË

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


EMPATI E MBRAPSHTË E SOCIALISTËVE ME DEMOKRATËT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SHQIPTARIZMI NË KONTEKSTIN E EVROATLANTIZMIT DHE GLOBALIZMIT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

VIZIONI YNË EVROPIAN I RIBASHKIMIT SHQIPTAR

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

HAMENDJET PARAZGJEDHORE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

NUK KAM MALL PËR FUSHATAT E DORËHEQJEVE, LARG QOFSHIN FUSHATAT E DORËHEQJEVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

A DO TË VAZHDOJË NJOHJET EDHE GJATË DIALOGUT?

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

MBYLLJA ME NDER E MISIONEVE NDËRKOMBËTARE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

A MUND ERDHËT PREJ NJU JORKU

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

Ç'RRUGË KA HYRË PROCESI I NJOHJEVE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

NË LDK ASGJË E RE, ASGJË E RE NË LDK

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

HISTORIA NUK ËSHTË E PARTIVE, PARTITË JANË PJESË E HISTORISË

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

E NGRIRË KOSOVA NUK MUND TË HYJË NË BISEDIME TË REJA

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

AZEMI, DISIDENTI I LINDUR

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

MIQËSIA ME VATIKANIN

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

VDEKJA E POETIT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

FATI I UKSHIN HOTIT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

PA ZBARDHJEN E HISTORISË DISIDENCA SHQIPTARE NUK DO TA FITOJË QYTETARINË


Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

PËR INAT TË KOSOVËS, SERBIA ËSHTË GATI TË BËJË ÇFARËDO HARAKIRI

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

LERENI KOSOVËN SHËNDOSH, NËSE E DONI SHËNDOSH BALLKANIN, EVROPËN...

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


 


Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


EMRI NDËRKOMBËTAR I KOSOVËS

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


KOSOVA DHE NJOHJET - GJEOPOLITIKA TJETËR

MË TEPËR SE NJË GJETJE FORMULE, NJË THYERJE TABUJE

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ



 

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


AS REVANSHISTË, AS TË REVANSHUAR

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

VERIU I KOSOVËS, FUSHËBETEJA E FUNDIT?

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ


 

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

NË HORIZONTE ENDE ASNJË RRETHANË OPTIMALE PËR BISEDIME


KORRUPSIONI SHESHIT

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

MARRËDHËNIET ME NDËRKOMBËTARËT SHPREHIN AFTËSINË SHTETËRORE TË KOSOVËS

Nga SKËNDER BUÇPAPAJ

SKËNDER BUÇPAPAJ


Rating (Votes: )   
    Comments (0)        Dërgoja shokut        Printo


Other Articles:
21 JANARI DHE INTELEKTUALËT LAKEJNga SKËNDER BUÇPAPAJ (03.05.2011)
KUVENDI I RI: TIPOLOGJI, KARAKTERIZIME, PROGNOZANga SKËNDER BUÇPAPAJ (03.05.2011)
ANTIAMERIKANIZMI ÇAKALL NË EMËR TË "LIRISË SË SHPREHJES"Nga ELIDA BUÇPAPAJ (03.04.2011)
JA PSE AL KAJDA PO HUMB TERREN NË BOTËN ARABENga SCOTT SHANE, New York Times (03.04.2011)
PSE PO E SULMOJNË AMBASADORIN AMERIKAN NË KOSOVË DHE TIRANË?Nga BEQIR SINA, New York (03.01.2011)
MË NË FUND!Nga ELIDA BUÇPAPAJ (03.01.2011)
REVOLUCIONET QË PERËNDIMI NUK I KA KUPTUARNga KURT VOLKER (03.01.2011)
PROTESTAT NË LINDJEN E MESME, NJË NDRYSHIM SIZMIKNga FAREED ZAKARIA, Washington Post (02.28.2011)
DY FJALË PËR PRESIDENTIN E KOSOVËS BEHGJET PACOLLINga ELIDA BUÇPAPAJ (02.27.2011)
SHPËTOJENI PROF.QOSENNGA AMIK KASORUHO (02.24.2011)



 
::| Lajme të fundit
::| Kalendari
Tetor 2019  
D H M M E P S
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
 
::| Hot News
PËRMBYTJET NË SHQIPËRI - QEVERIA THOTË SE GJENDJA ËSHTË KRITIKE, KËRKON NDIHMË NGA BRUKSELI
ARVIZU - PRESIM QË DREJTËSIA SHQIPTARE TË DËNOJË TRAFIKANTËT E NJERËZVE
NATO NUK MUND TË NDIHMOJË NË KRIJIMIN E USHTRISË NË KOSOVË
GJERMANIA, FRANCA, BRITANIA E MADHE, HOLLANDA DHE DANIMARKA KUNDËR STATUSIT TË VENDIT KANDIDAT PËR SHQIPËRINË
THAÇI PARALAJMËRON ZGJEDHJEN E PRESIDENTIT GJATË JAVËS SË ARDHSHME
MISIONI MISHELËNga MICHELLE OBAMA, Newsweek
BABAI E NJEH MË MIRËNga THOMAS L. FRIEDMAN, New York Times
NATO dhe BE borxhlinj ndaj Kosovës ?Nga Elida Buçpapaj

 
VOAL
[Shko lart]