E Djelë, 11.17.2019, 06:33pm (GMT+1)

Ballina Linqe Stafi Kontakt
 
 
::| Fjala:       [Advance Search]  
 
Gjithë lajmet  
LAJMI I FUNDIT
OPINONE-EDITORIALE
ZVICRA
INTERVISTË-PRESS
SHQIPTARËT
LAJME NDËRKOMBËTARE
POLITIKË
DIASPORA NË ZVICËR DHE BOTË
PERSONAZH
ART KULTURË
DOSSIER
KËNDI I SHKRIMTARIT
HOLLYWOOD
AFORIZMA
GOSSIPE
SPORT
::| Newsletter
Emri juaj:
Emaili juaj:
 
 



 
OPINONE-EDITORIALE
 
HISTORIA E KOHËS SONË
Nga PAUL KRUGMAN, New York Times

E Mërkurë, 05.01.2013, 08:19am (GMT+1)



Disa prej nesh që kanë kaluar vite duke argumentuar kundër masave të parakohshme shtrënguese fiskale kanë pasur tashmë një dyjavësh të mirë. Studimet akademike që gjoja justifikonin masat shtrënguese e kanë humbur kredibilitetin; partizanët e vijës së ashpër në Komisionin Europian dhe gjetkë e kanë zbutur retorikën e tyre. Toni i bisedës ka ndryshuar përfundimisht.

Ndjesia ime, megjithatë, është se shumë njerëz ende nuk e kuptojnë se çka është e vërteta e mirëfilltë. Pra, kjo duket si një kohë e mirë për të ofruar një lloj oksigjeni në natyrën e problemeve tona ekonomike, dhe pse kjo mbetet një kohë shumë e keqe për shkurtimin e shpenzimeve.

Le të fillojmë me atë që mund të jetë gjëja më e rëndësishme për të kuptuar: ekonomia nuk është si një familje individuale.

Familjet fitojnë aq sa munden, dhe shpenzojnë aq sa që ata mendojnë se është e udhës; mundësitë shpenzuese dhe fituese janë dy gjëra të ndryshme. Në ekonominë si një e tërë, megjithatë, të ardhurat dhe shpenzimet janë të ndërvarura: shpenzimi im prek të ardhurat tua, dhe shpenzimi yt prek të ardhurat e mia. Nëse të dy ne i zvogëlojmë shpenzimet në të njëjtën kohë, të ardhurat tona do të bien shumë.

Dhe kjo është ajo që ndodhi pas krizës financiare të vitit 2008. Shumë njerëz papritur shkurtuan shpenzimet, ose për shkak se ata zgjodhën vetë ta bënin këtë ose sepse kreditorët e tyre i detyruan ata për ta bërë këtë, ndërkohë, shumë njerëz nuk ishin në gjendje apo të gatshëm të shpenzojnë më shumë. Rezultati ishte një rënie në të ardhurat që shkaktoi gjithashtu një rënie në punësim, duke krijuar depresionin që vazhdon sot e kësaj dite.

Përse shpenzimet ranë? Kryesisht për shkak të një hovi flluskë të strehimit dhe një rritje e borxhit të sektorit privat - por nëse ju pyesni mua, njerëzit flasin shumë për atë që shkoi keq gjatë viteve të bumit dhe jo aq për atë që ne duhet të bëjmë tani. Sepse sado të zbeta ekseset e së kaluarës, nuk ka asnjë arsye të mirë që ne duhet të paguajmë për to vit pas viti të papunësisë masive.
Pra, çfarë mund të bëjmë për të zvogëluar papunësinë? Përgjigja është, kjo është një kohë e për shpenzime mbinormale qeveritare, për të mbështetur ekonominë derisa sektori privat është i gatshëm të shpenzojë përsëri. Pika kyçe është se në kushtet aktuale, qeveria nuk është, e përsëris, nuk është në konkurrencë me sektorin privat. Shpenzimet e qeverisë nuk do të devijojë burimet larg nga përdorimet private; kjo i vë në punë burimet e pashfrytëzuara. Huamarrja e qeverisë nuk grumbullohet nga investimet private, ajo mobilizon fonde të cilat përndryshe do të mbeteshin të papërdorura.

Tani, thjesht të jem i qartë, ky nuk është një rast për shpenzime më të mëdha dhe për më shumë deficite buxhetore të qeverisë nën çdo rrethanë - dhe mëtimi se njerëz si unë gjithmonë duan deficite të mëdha është vetëm fals. Sepse ekonomia nuk është gjithmonë si kjo - në fakt, situata si kjo ku ne jemi janë mjaft të rralla. Me të gjitha mjetet, le të përpiqemi për të reduktuar deficitet dhe për të ulur borxh qeveritar në nivelin normal të kushteve dhe ekonomia nuk është më në depresion. Por tani për tani ne jemi ende duke u përballur me pasojat e një krize njëherësh të tre brezave financiare. Kjo nuk është koha për kursim.

Mirë, unë kam dhënë vetëm një histori, por pse duhet ta besoni atë? Nuk ka, pas të gjithave, njerëz të cilët insistojnë se problemi i vërtetë është në anën e furnizimit të ekonomisë: se punëtorëve iu mungojnë aftësitë që ata kanë nevojë, ose se sigurimi i papunësisë ka shkatërruar dëshirën për të punuar, apo se kërcënim kanosës i kujdesit shëndetësor universal është duke parandaluar punësimin, ose çfarëdo tjetër. Si e dimë ne se ata janë të gabuar?

E pra, unë mund të shkoj më në gjatësi mbi këtë temë, por vetëm shikoni parashikimet që të dyja palët në këtë debat kanë bërë. Njerëzit si unë parashikonin që nga fillimi se deficitet e mëdha buxhetore do të kenë pak efekt mbi normat e interesit, që në shkallë të gjerë "shtypja e parave" nga Thesari (nuk është një përshkrim i mirë i politikës aktuale të Thesarit, por mos e zër në gojë) nuk do të jetë inflacioniste , se politikat shtrënguese do të çojnë në rënie të tmerrshme ekonomike. Ana tjetër thërriste, duke këmbëngulur se normat e interesit do të ngrihen në qiell dhe se shtrëngesat në fakt do të çojnë në zgjerimin ekonomik. Pyetni tregtarët e obligacionit apo popullsite e vuajtura të Spanjës, Portugalisë dhe kështu me radhë, si doli kjo në fakt.

A është historia vërtet kaq e thjeshtë, dhe a do të jetë vërtet aq lehtë për t'i dhënë fund plagës së papunësisë? Po - por njerëz të fuqishëm nuk duan ta besojnë këtë. Disa prej tyre kanë një ndjesi të buruar së brendshmi se vuajtja është e mirë, se ne duhet të paguajmë një çmim për mëkatet e kaluara (edhe në qoftë se mëkatarët atëherë dhe vuajtësit tani janë grupe shumë të ndryshme të njerëzve). Disa prej tyre e shohin krizën si një mundësi për të çmontuar rrjetin e sigurisë sociale. Dhe bash pothuaj gjithkush në elitën e politikës merr në shenjë një pakicë të pasur që në të vërtetë nuk është duke ndier shumë dhimbje.

Çfarë ka ndodhur tani, megjithatë, është se nxitja për masat shtrënguese ka humbur gjethen e saj intelektuale të fikut, dhe qëndron e ekspozuar si shprehje e oportunizmit, paragjykimit dhe interesit të klasës, siç ishte gjithmonë. Dhe ndoshta, vetëm ndoshta, ky ekspozim i papritur do të na japë një shans për të filluar të bëjmë diçka rreth depresionit në të cilin ndodhemi./Përktheu: SKËNDER BUÇPAPAJ
---
April 28, 2013
The Story of Our Time
By PAUL KRUGMAN

Those of us who have spent years arguing against premature fiscal austerity have just had a good two weeks. Academic studies that supposedly justified austerity have lost credibility; hard-liners in the European Commission and elsewhere have softened their rhetoric. The tone of the conversation has definitely changed.

My sense, however, is that many people still don’t understand what this is all about.
So this seems like a good time to offer a sort of refresher on the nature of our economic woes, and why this remains a very bad time for spending cuts.

Let’s start with what may be the most crucial thing to understand: the economy is not like an individual family.

Families earn what they can, and spend as much as they think prudent; spending and earning opportunities are two different things. In the economy as a whole, however, income and spending are interdependent: my spending is your income, and your spending is my income. If both of us slash spending at the same time, both of our incomes will fall too.

And that’s what happened after the financial crisis of 2008. Many people suddenly cut spending, either because they chose to or because their creditors forced them to; meanwhile, not many people were able or willing to spend more. The result was a plunge in incomes that also caused a plunge in employment, creating the depression that persists to this day.

Why did spending plunge? Mainly because of a burst housing bubble and an overhang of private-sector debt — but if you ask me, people talk too much about what went wrong during the boom years and not enough about what we should be doing now. For no matter how lurid the excesses of the past, there’s no good reason that we should pay for them with year after year of mass unemployment.

So what could we do to reduce unemployment? The answer is, this is a time for above-normal government spending, to sustain the economy until the private sector is willing to spend again. The crucial point is that under current conditions, the government is not, repeat not, in competition with the private sector. Government spending doesn’t divert resources away from private uses; it puts unemployed resources to work. Government borrowing doesn’t crowd out private investment; it mobilizes funds that would otherwise go unused.

Now, just to be clear, this is not a case for more government spending and larger budget deficits under all circumstances — and the claim that people like me always want bigger deficits is just false. For the economy isn’t always like this — in fact, situations like the one we’re in are fairly rare. By all means let’s try to reduce deficits and bring down government indebtedness once normal conditions return and the economy is no longer depressed. But right now we’re still dealing with the aftermath of a once-in-three-generations financial crisis. This is no time for austerity.

O.K., I’ve just given you a story, but why should you believe it? There are, after all, people who insist that the real problem is on the economy’s supply side: that workers lack the skills they need, or that unemployment insurance has destroyed the incentive to work, or that the looming menace of universal health care is preventing hiring, or whatever. How do we know that they’re wrong?

Well, I could go on at length on this topic, but just look at the predictions the two sides in this debate have made. People like me predicted right from the start that large budget deficits would have little effect on interest rates, that large-scale “money printing” by the Fed (not a good description of actual Fed policy, but never mind) wouldn’t be inflationary, that austerity policies would lead to terrible economic downturns. The other side jeered, insisting that interest rates would skyrocket and that austerity would actually lead to economic expansion. Ask bond traders, or the suffering populations of Spain, Portugal and so on, how it actually turned out.

Is the story really that simple, and would it really be that easy to end the scourge of unemployment? Yes — but powerful people don’t want to believe it. Some of them have a visceral sense that suffering is good, that we must pay a price for past sins (even if the sinners then and the sufferers now are very different groups of people). Some of them see the crisis as an opportunity to dismantle the social safety net. And just about everyone in the policy elite takes cues from a wealthy minority that isn’t actually feeling much pain.

What has happened now, however, is that the drive for austerity has lost its intellectual fig leaf, and stands exposed as the expression of prejudice, opportunism and class interest it always was. And maybe, just maybe, that sudden exposure will give us a chance to start doing something about the depression we’re in.


Përktheu: SKËNDER BUÇPAPAJ


Rating (Votes: )   
    Comments (0)        Dërgoja shokut        Printo


Other Articles:
SHQETËSIMET E NJË MIKUNga FRANK SHKRELI (05.01.2013)
PROTAGONISTË TË POLITIKËS JANË TË NJËJTAT FYTYRANga ILIR HYSA (04.28.2013)
ÇFARË I BASHKON TADIÇIN, QOSEN DHE RAMËNNga REXHEP SHAHU (04.27.2013)
TIRANË - KUVENDI BURLESK NË SEANCËN E JASHTËZAKONSHME PËR EGIN CEKËNNga SKËNDER BUÇPAPAJ (04.26.2013)
XHORXH BUSH BASHKON PRESIDENTËTNga FRANK SHKRELI (04.26.2013)
RAPORTI I DASH – TEMË TABU E CENSURË NË TIRANË – SIDOMOS KUR PËRMENDET ILIR METANga ELIDA BUÇPAPAJ (04.25.2013)
SHTATË FJALË PËR POLITIKANIN REXHEP QOSENga REXHEP SHAHU (04.25.2013)
GJENDJA E TË DREJTAVE TË NJERIUT NË BOTË - KORRUPSIONI PROBLEM KRYESOR NË SHQIPËRI DHE NË KOSOVËNga FRANK SHKRELI (04.24.2013)
POETI REBEL PANO TAÇINga RESHAT KRIPA (04.22.2013)
DEPRESIONI EXCELNga PAUL KRUGMAN, New York Times (04.21.2013)



 
::| Lajme të fundit
::| Kalendari
Nëntor 2019  
D H M M E P S
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
 
::| Hot News
PËRMBYTJET NË SHQIPËRI - QEVERIA THOTË SE GJENDJA ËSHTË KRITIKE, KËRKON NDIHMË NGA BRUKSELI
ARVIZU - PRESIM QË DREJTËSIA SHQIPTARE TË DËNOJË TRAFIKANTËT E NJERËZVE
NATO NUK MUND TË NDIHMOJË NË KRIJIMIN E USHTRISË NË KOSOVË
GJERMANIA, FRANCA, BRITANIA E MADHE, HOLLANDA DHE DANIMARKA KUNDËR STATUSIT TË VENDIT KANDIDAT PËR SHQIPËRINË
THAÇI PARALAJMËRON ZGJEDHJEN E PRESIDENTIT GJATË JAVËS SË ARDHSHME
MISIONI MISHELËNga MICHELLE OBAMA, Newsweek
BABAI E NJEH MË MIRËNga THOMAS L. FRIEDMAN, New York Times
NATO dhe BE borxhlinj ndaj Kosovës ?Nga Elida Buçpapaj

 
VOAL
[Shko lart]